Verplichte AOV voor zelfstandigen: wat betekent het advies van de Raad van State voor u?

De politiek werkt al jaren aan een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen: de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ). Het doel is dat alle zelfstandigen tot de AOW‑leeftijd verzekerd zijn tegen inkomensverlies bij langdurige arbeidsongeschiktheid, met een uitkering tot maximaal het wettelijk minimumloon.​

Op 10 december 2025 heeft de Afdeling advisering van de Raad van State haar advies over het wetsvoorstel vastgesteld en medio december gepubliceerd. De Raad is zeer kritisch: de beoogde basisverzekering wordt aangemerkt als “niet of nauwelijks uitvoerbaar” voor uitvoeringsinstanties als UWV en Belastingdienst en maakt het stelsel van sociale zekerheid complexer in plaats van eenvoudiger. De Raad adviseert het kabinet daarom het wetsvoorstel niet bij de Tweede Kamer in te dienen, tenzij het eerst grondig wordt aangepast.​

Voor u als zelfstandig ondernemer betekent dit twee dingen:

• De invoering van de BAZ is onzeker en waarschijnlijk niet op korte termijn te verwachten; diverse bronnen achten invoering vóór 2030 niet realistisch.​
• U blijft voorlopig zelf verantwoordelijk voor het afdekken van het inkomensrisico bij arbeidsongeschiktheid, zeker als uw inkomen (ruim) boven het minimumloonniveau ligt.​

Veel zelfstandigen hebben op dit moment nog geen AOV en vertrouwen op eigen reserves of informele oplossingen, terwijl de voorgestelde BAZ slechts beperkt inkomensbescherming zou bieden door de uitkeringshoogte en de voorgestelde wachttijd van twee jaar. Ook in de huidige politieke context is niet duidelijk in welke vorm en op welk moment er een aangepaste regeling komt.​

Een belangrijk element in het (huidige) voorstel is de zogenoemde peildatum: het moment waarop wordt vastgesteld of u al een passende arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) heeft en daarmee – naar verwachting – onder het overgangsrecht kunt vallen. De exacte peildatum is nog niet definitief vastgesteld, maar in de markt wordt rekening gehouden met een moment in (de loop van) 2026; ook zijn eerder andere data genoemd.

Voor u als ondernemer kan dit een kantelpunt zijn. Heeft u vóór de peildatum een AOV die aan de (verwachte) voorwaarden voldoet, dan is de kans groter dat u meer keuzevrijheid behoudt, bijvoorbeeld in dekking, wachttijd, eindleeftijd en premie. Heeft u op de peildatum géén passende AOV, dan ligt deelname aan de publieke basisregeling later meer voor de hand óf moet een nieuwe AOV mogelijk aan strengere opt-out-eisen voldoen.

Juist omdat de peildatum nog niet vaststaat, is afwachten een reëel risico: wie de datum mist, kan structureel minder keuzeruimte hebben en mogelijk geconfronteerd worden met hogere kosten of beperktere dekking. Daarom is het verstandig om ruim vóór de peildatum te laten beoordelen of uw huidige AOV – of de AOV die u overweegt – naar verwachting aansluit op de voorwaarden, zodat u de voordelen van het overgangsrecht veiligstelt

Mevas houdt de laatste ontwikkelingen op dit gebied uiteraard nauwlettend voor u in de gaten. Zodra er meer duidelijkheid is over een aangepast wetsvoorstel of concrete invoeringsdata, informeren wij u over de gevolgen voor uw situatie. In de tussentijd kijken wij in onze adviesgesprekken nadrukkelijk naar uw persoonlijke inkomenspositie, bestaande voorzieningen en risicobereidheid, zodat u nu al bewuste keuzes kunt maken over het al dan niet afsluiten of aanpassen van een AOV.​​

Heeft u vragen over uw huidige regeling of overweegt u een arbeidsongeschiktheidsverzekering af te sluiten? Neem dan contact op met uw vaste adviseur bij Mevas. Samen brengen wij uw financiële kwetsbaarheid bij arbeidsongeschiktheid in kaart en bespreken wij welke oplossingen het beste passen bij uw onderneming en privésituatie.